سلامت کودکان
چگونه فرزندان سالمی‌داشته باشیم-بهداشت و سلامت کودکان

 بهداشت و سلامت کودکان

کودکان، دارایی‌‌‌های اصلی و امیدبخش برای کشور عزیز ما هستند. رویکرد به بچه‌ها و بهداشت و سلامت کودکان اولویتی همیشگی است. توجه به کودکان در واقع ارز شمند ترین سرمایه کشوری در جهت میل به تو سعه پایدار هستند.

این توجه باید همیشگی باشد و به آنها که فقیرتر تر هستند توجه زیادی شود. سلامت بخشی از حقوق اولیه هر یک از بچه هاست است.بچه هایی که اگر امروز به قدرت‌‌‌های جسمی‌و روحی خود نرسند فردا برای آنها دیر است

 

شروع برنامه‌‌‌های بهداشت و سلامت کودکان

در کنار بخش سلامت مادران از چند سال قبل در کشور ما شروع شد. این بخش با راه اندازی شبکه مراقبت های بهداشت و سلامت کودکان و قرار گرفتن مراقبت های بهدا شتی مادر و فرزند به عنوان یکی از بخش‌‌‌های ا صلی آن از چارچوب و ساز و کار مشخص برخوردار شد.

قسمت‌‌‌های ا صلی مراقبت های بهدا شتی نوزادان تا سال 1379 را کنترل بیماری های اسهالی، کنترل عفونت های تنفسی، ترویج تغذیه با شیر مادر و راه اندازی بیمار ستان های دو ستدار نوزاد، احیای نوزادان،یادگیری کارکنان بهدا شتی برای مراقبت از نوزادان، شناخت کودکان ضعیف و در معرض خطر و قرار دادن آنان در سطوح بالاتر تشکیل می‌داد.

در چند سال گذشته پوشش خوب مراقبت های بهداشت و سلامت کودکان دستاوردهای خیلی خوبی در زمینه سلامت نوزادان به همراه دا شته است از چند سال پیش تا به امروز تغییراتی در تصمیمات و برنامه های بهداشت نوزادان در کشور اتفاق افتاد.

تغییرات عمده در فرایند ارائه خدمات به کودکان از اوایل دهه 80 با مراقبت های ادغام یافته ناخوشــی های اطفال و بعد ازآن با شروع مراقبت های ادغام یافته کودک سـالم و نظام مراقبت مرگ کودک ادامه یافت در حال حاضـر برنامه های بهداشت و سلامت کودکان با هدف تامین، حفظ و ارتقاء سطح سلامت کودکان، کاهش بار بیماریهای اولویت دار و کاهش میزان مرگ ومیر و بهبود تغذیه نوزادان در سطوح مختلف بهداشتی اجرا می‌شود.

فقر بهداشتی و گرسنگی کشیدن در سنین کودکی ممکن است بر توانایی‌‌‌های شناختی لازم برای یادگیری و در نتیجه کسب موفقیت در یادگیری تاثیر بگذارد به همین دلیل نظارت و ارزیابی وضعیت تغذیه ای بچه‌ها در سنین مدرسه به منظور حفظ سلامت و افزایش میزان آموزش و آمادگی جسمی‌جهت اطمینان از سیر طبیعی رشد از اهمیت خاصی برخوردار است لذا پژوهش حاضر با هدف تعیین وضعیت جسمانی و تغذیه کودکان دبستانی در شهرهای شمالی کشور انجام گرفت.

 

پژوهش به صورت مقطعی بر کودکان دبستانی مشغول به تحصیل در دبستان‌ها که به وسیله نمونه گیری خوشه ای انتخاب شده بودند انجامگرفت. جهت اخذ اطلاعات دموگرافیک از پرسشنامه ای مشتمل بردو بخش مشخصات فردی و فامیلی استفاده شد که توسط پدر و مادران  تکمیل می‌گردید.

اطلاعات مربوط به وضعیت سلامت جسمی‌مشتمل بر وضعیت سلامت چشم، گوش، ستون فقرات، پوست، مو و ناخن از فرم مراقبت‌‌‌های بهداشتی و درمانی موجود در پرونده‌‌‌های کودکان که توسط پزشکان و دستیاران بهداشت مدارس تکمیل شده بود جمع آوری گردید.

در این پژوهش برای هریک از موارد مورد بررسی در وضعیت سلامت جسمی‌در صورت طبیعی بودن امتیاز یک و در صورت انحراف از وضعیت سلامت طبیعی امتیاز صفر منظور شد و به همین دلیل امتیاز چهار به معنی داشتن وضعیت سلامت طبیعی و امتیاز پایینتر از آن انحراف از وضعیت سلامت طبیعی در نظر گرفته شد.

اطلاعات مربوط به وضعیت غذای کودکان با استفاده از پرسشنامه Harvard’s Food Frequency ) ماهیانه مصرف بسامد HFFQ, Questionnaire (مشتمل بر 18 سئوال که با مشارکت کودک و والدین او تکمیل می‌گردید گرفته شد. نتایج بسامد مصرف در 4 گروه که عبارتند از: هرگز یا کمتر از 1 بار در ماه= هرگز (0 امتیاز)، 1 الی 3بار در ماه و 1بار در هفته= بندرت (1 امتیاز)، 2 الی 4 بار در هفته و 1بار در روز = گاهی اوقات (2 امتیاز)، 2 الی 3 بار در روز و بیشتر = همیشه (3 امتیاز) دسته بندی و تجزیه و تحلیل شد.

مواد غذایی اصلی مورد بررسی بر حسب آداب و سنن غذایی منطقه در این پژوهش شامل: گروه شیر و لبنیات، انواع گوشت، تخم مرغ، سبزیجات، میوه‌ها و آب میوه‌ها می‌باشد جمع نمرات حاصل از بسامد مصرف مواد غذایی اصلی از 15–0 بدست آمد. جهت سنجش ارتباط این نمرات با متغیرهای کیفی، بسامد مصرف مواد غذایی اصلی در دو گروه مطلوب و نامطلوب دسته بندی شدند بدین ترتیب که از امتیاز 7-5 نامطلوب و 15-8 مطلوب در نظر گرفته شد.

در این بررسی مواد غذایی متفرقه شامل: سوسیس، کالباس و همبرگر، بیسکویت، کیک و کلوچه، شکلات و آب نبات و تنقلات شامل: شورها، ترشی ها، لواشک و تمر هندی، چیپس، پفک و نوشیدنی‌‌‌های مورد بررسی نیز نوشابه‌ها و چای می‌باشد.

جهت تجزیه و تحلیل یافته‌ها از آمار توصیفی و استنباطی (آزمون پیرسون، کای دو، کراس کالوالیس) استفاده شد. 05/0<p معنی دار تلقی گردید.

پژوهش‌‌‌های زیـادی نـشان مـی دهدکـه الگـوی وزن گیـری نوزادان تغذیه شده با شیر مادر با نوزانان تغذیه شـده بـا شیر خشک متفاوت است. از تولد تا 3 مـاهگی، میـانگین وزن گیری بین نوزاد تغذیه شـده باشـیر مـادر و نوزادی که تغذیه مصنوعی دارد خیلی هم متفاوت نیـست و تفــاوت آمــاری نــدارد. از3-6 مــاهگی، میــانگین وزن گیری شیر مادر خواران از شیر خـشک خـواران باتفـاوت معنـاداری کمتراســت.

از 6-12مــاهگی بــازهم نوزادان تغذیه شده بـا شـیرمادر وزن کمتـری نـسبت بـه نوزادان تغذیه شده با شیرخشکمی‌گیرند. الگوی وزن گیری در نوزادان مختلف م تفـاوت اسـت و دلیـل آن در نوزادان ســالم عبــارت اســت از نــوع (شــیرمادر یــا شیرخــشک ) ویژگیهای نوزاد (نوع شخصیت و میزان فعالیت ) جثـه افراد، خانواده و مسایل عاطفی مانند ابراز عـشق و محبـت
به کودک به ویژه در زمان تغذیه وی نوع ونحـوه تغذیـه شیرخوار، در وزن گیـری او بـسیار مهـم اسـت.

مهمتـرین تغذیه آن است که تغذیه انحصاری با شـیر مـادر از لحظـه تولـد شـروع شـود و بـه طـور مکـرر وبرحـسب تقاضـای شیرخوارها در تمام ساعات شب وروزتـا پایـان 6 مـاهگی ادامه یابد نکته مهم دیگراین است که شیر خـوار معمـولاً شخصیت خلق و خو و رفتار های متفـاوت دارنـد و مـادر باید ب اتوجه به خلق و خو و رفتار شیر خـوار نحـوه تغذیـه وی راتنظیم کند.

درضمن باید توجه داشت که نوزادان LBW نیاز به توجه ومراقبت بیشتری دارند و بی توجهی به آنها سببمی‌شود که افزایش وزن کافی نداشته باشند. زمان و ترتیب بیرون آمـدن دنـدان هـای شـیری متفـاوت است. رویش دندان هـای شـیری نه مـاهگی شروعمی‌شود و تا حدود پنج سالگی ادامهمی‌یابـد.

زود یا دیر ظاهر شدن دندان به تنهایی دلیل و نماینده رشـد بـه موقع یا عقب افتادن رشد کودک نیست و تعـداد تقریبـی دندان های شیری برابر تعداد ماه های زندگی منهای عدد 6 است. به نظرمی‌رسد که دندانهـای شـیری در دختـران زودتـر از پـسران و در کودکـان لاغـر زودتـراز کودکـان چاق ظاهرمی‌شود.

سلامت کودکان
سلامت کودکان